TIỂU BANG ARIZONA

RSCC – Arizona, được biết đến là vùng đất sa mạc miền Tây Nam nước Mỹ, cũng là bang có diện tích lớn thứ 6 và đông dân thứ 14 trong 50 tiểu bang. Arizona là bang thứ 48 được kết nạp vào liên minh bang Hợp chủng quốc Mỹ vào 14/02/1912.

Theo thống kê dân số năm 2018, toàn bang có hơn 7,1 triệu người và tuổi thọ con người nơi đây tương đối già so với nhiều nơi khác. Toàn bang có 15 quận, Phoenix là thủ phủ cũng là thành phố lớn nhất của bang.

Lịch sử: là một phần lãnh thổ của Alta California ở New Tây Ban Nha, nó trở thành một phần của Mexico độc lập vào năm 1821. Sau khi bị đánh bại trong Chiến tranh Mỹ – Mexico, Mexico đã nhượng lại phần lớn lãnh thổ này cho Mỹ vào năm 1848. Phần cực nam của bang được mua lại vào năm 1853 thông qua thương vụ mua bán Gadsden.

Địa lý: Arizona là tiểu bang lớn thứ 6 theo khu vực, tổng diện tích là 113.998 dặm vuông (295.000 km2), khoảng 15% thuộc sở hữu tư nhân, khu vực còn lại là đất nhà nước và đất công viên, đất ủy thác của nhà nước và các khu bảo tồn của người Mỹ bản địa. Arizona nổi tiếng có rất nhiều núi, cao nguyên, rừng thông, cây Douglas và cây vân sam (spruce tree) trong đó 27% là rừng. Công viên quốc gia Grand Canyon rộng gần 5000 km vuông nằm ở bắc Arizona, có địa hình là một hẻm núi dốc đứng, đầy màu sắc, được hình thành từ sông Colorado. Hẻm núi này là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên thế giới và phần lớn nằm trong Công viên quốc gia Grand Canyon, một trong những công viên quốc gia đầu tiên ở Mỹ.

Công viên Quốc Gia Grand Canyon

Khí hậu: ở đây hoàn toàn đối lập với Alaska, mùa hè cực kỳ nóng và mùa đông thì ấm áp hơn nhưng tuyết rơi không nhiều. Mùa đông, mọi người thường chơi môn thể thao trượt tuyết ở khu vực Flagstaff, Alpine và Tucson. Khoảng thời gian từ cuối mùa thu đến đầu mùa xuân, thời tiết ấm áp, trung bình tối thiểu là 60°F (16°C). Tháng 11 đến tháng 2 là những tháng lạnh nhất, với nhiệt độ thường dao động từ 40 – 75°F (4 – 24°C) kèm theo sương muối thường xuyên. Tầm giữa tháng 2, nhiệt độ bắt đầu tăng lên, thời tiết ấm áp hơn và mát mẻ về đêm. Mùa hè (tháng 6 – 9) nhiệt độ khô từ 90 – 120°F (32 – 49°C), thỉnh thoảng nhiệt độ lên cao vượt quá 125°F (52°C) ở khu vực sa mạc.

Resort Trượt tuyết ở Arizona

Kinh tế: Arizona có tổng GDP năm 2011 là 259 tỷ USD. Con số này mang lại cho Arizona một nền kinh tế lớn hơn các quốc gia như Ireland, Phần Lan và New Zealand. Thu nhập bình quân đầu người của tiểu bang là 40.828 USD, đứng thứ 39 ở Mỹ. Thu nhập chính của bang là khai thác đồng, với sản lượng chiếm 2/3 sản lượng của cả nước. Ngoài ra, sản phẩm nông nghiệp cũng góp phần phát triển kinh tế như: bông, các loại quả có múi (cam, quýt…) và gia súc (thịt, sữa, trứng…). Năm 2006, Arizona xuất khẩu vào thị trường Việt Nam đạt 6,07 triệu USD, trong đó chủ yếu là máy tính và thiết bị điện tử đạt 2,47 triệu USD chiếm 40,7%, thực phẩm chế biến đạt 1,07 triệu USD chiếm 17,7%, nông sản các loại gần 1 triệu USD chiếm 16,4%. Bên cạnh đó, còn có dây chuyền sản xuất và các sản phẩm khác nhưng số lượng và giá trị không đáng kể. Việt Nam hiện là đối tác xuất khẩu thứ 61 của tiểu bang này.

Giáo dục: Các trường công lập ở Arizona được tách thành khoảng 220 khu học chính địa phương hoạt động độc lập, nhưng bị chi phối trong hầu hết các trường hợp bởi các giám thị của trường được bầu. Arizona 3 trường đại học công lập: Đại học Arizona, Đại học bang Arizona và Đại học Bắc Arizona. Những trường này được quản lý bởi Hội đồng Quản trị Arizona. Arizona có rất nhiều trường đại học, cao đẳng tư thục: American Indian College, Apollo College, đại học Arizona Christian, đại học Grand Canyon … Trong đó, đại học Hàng không Embry, Riddle, Cao đẳng Prescott là những trường đại học, cao đẳng tư nhân hệ 4 năm phi lợi nhuận duy nhất của Arizona. Đồng thời, Arizona có một mạng lưới rộng khắp các trường dạy nghề hai năm và các trường cao đẳng cộng đồng trên khắp bang: Arizona Western College, Central Arizona College, Cochise College, Coconino Community College, Diné College…

Đại học Northern Arizona

– Tô Diễm (dịch)  – 

Related News

error: Content is protected !!